Çocuklarda Cinsel Gelişim

Çocukların cinsel konulara ilgi duymaya başlaması genellikle 2-3 yaş civarında olur. Bu süreçte, ilk aşama çocuğun kendi cinsiyetinin bilincine varmasıdır. Çocuklar kendi cinsiyetlerini keşfetmelerine paralel olarak karşı cinsi keşfetmeye çalışır ve yaş aldıkça ve diğer çocuklarla daha fazla etkileşime girdikçe, erkekler ve kızlar arasındaki farkların bilincine daha çok varırlar ve keşiflerinde daha sosyal hale gelirler. Özel bölgelerine dokunarak (mastürbasyon) kendi bedenlerini keşfetmenin yanı sıra, öpmek ya da el ele tutuşmak gibi yetişkin davranışlarını taklit etmeye başlayabilirler.

Çocuklukta Görülen Yaygın Cinsel Davranışlar

Cinsel davranış, özellikle 3-6 yaş arası çocukların cinsel gelişim ile ilgili merak ettiklerini gidermek adına sergiledikleri davranışlardır. Çocuk, cinsel davranışları ile cinselliğini geniş bir davranış skalasında yansıtarak ifade eder.

• Halka açık ya da özel alanlarda özel yerleri keşfetmek ve bunlara dokunmak

• Özel bölgeleri ovalamak (elle veya nesnelere karşı)

• Özel bölümler hakkında konuşmak ve başkalarına gösterme

• Annenin veya diğer kadınların göğüslerine dokunmaya çalışmak

• Kıyafetleri çıkarmak ve çıplak olmayı istemek

• Çıplak veya soyunurken diğer insanları görmeye çalışmak (örneğin banyo)

• Kendilerinin ve başkalarının bedenleri ve bedensel işlevleri hakkında sorular sormak

• Kendi yaşındaki çocuklarla "kaka" ve "çiş" gibi bedensel işlevler hakkında konuşmak

• Başkalarının var olduğu ortamlarda kasıtlı olarak özel bölgelere dokunmak (mastürbasyon)

• Kendi yaşındaki çocuklar ile özel bölgeleri keşfetmeye yönelik oyunlar oynama (doktorculuk oynamak vb.)

Cinsel eğitim bireyin cinsel gelişimi anlaması, insan cinselliğine, başkalarının haklarına, değerlerine saygı göstermesi ve cinselliğe karşı olumlu bir bakış açısı ve uygun davranış kazandırma eğitimidir (Bayhan ve Artan, 2005). Çocuklara verilecek eğitim çocukların kendi vücudunun farkına varması, kendini tanıması, cinsiyet, cinsel kimlik ve istismarı önlemeye yönelik bir eğitim olmalıdır. (Balter, Rhijn & Davies, 2016). Dahası, çocukların sorularının uygun şekilde yanıtlanması gerekmektedir. Çocukların cinsellikle ilgili merakı, cinselliğin toplumda bir tabu halinde olması ve kendi sorularına çevresinden makul cevaplar bulamaması üzerine gittikçe artar (Alpaslan, 2014). Cinsel eğitim sayesinde birey kendi bedenine ve karşı cinsin bedenine saygı duymayı öğrenir.

Mahremiyet eğitimi ise cinsel bilgilerin yanında daha çok kendisinin ve diğer insanlarının özelinin/özel alanının farkına varması, sosyal hayatın içinde kendi özel alanını koruması, diğer insanların özeline saygı duyması, kendisi ile çevresi arasında sağlıklı sınırlar koyması gibi bilgileri içerir. Mahremiyet eğitimi çocuğa bakım veren kişiler tarafından verilmesi tercih edilir. Bununla birlikte okul öncesi öğretmenlerinin bu konudaki bilgi ve farkındalıklarının yüksek olması çocuğun ruhsal ve cinsel açıdan korunması için önemlidir.

Çocuklarda Cinsel İstismar

Çocuk istismarı ve ihmali; bir yetişkin tarafından çocuğa yöneltilen, uygunsuz ya da hasar verici olarak ve çocuğun gelişimini engelleyen ya da kısıtlayan eylemlerin tümüdür. Bu eylemlerin sonucu olarak çocuğun fiziksel, ruhsal, cinsel ya da sosyal açıdan zarar görmesi, sağlık ve güvenliğinin tehlikeye girmesi söz konusudur.

Son yıllarda maalesef ki ülkemizde cinsel suçlar artmakta ve çocuk cinsel istismarı da ilk sıralarda yerini almaktadır. Cinsel istismar çocuğun bir yetişkinin cinsel gereksinim ve isteklerini karşılamak için zorlayarak, ikna ederek ya da çocuk farkında olmadan araç olarak kullanılması ya da başkasının bu amaçla çocuğu kullanmasına izin verilmesidir ve maalesef ki saptanması çok daha zordur. Çünkü tabu olarak görülen cinsellik konusunda yaşanan tüm deneyimlerden utanan çocuk bunları sır olarak saklar. Cinsel istismara maruz kalan çocukların ortak özellikleri yoktur, her çocuk aslında bu tehlikeye aynı oranda maruzdur. Ancak beden mahremiyetini edinmiş, ailesinden sır saklamayan – ailesi ile güven odaklı ilişkisi olan, temel güvenlik kurallarını bilen ve paranoyaklaştırılmamış yalnızca bilinçlendirilmiş çocukların cinsel istismara uğrama olasılığı daha düşüktür.

Çocuğumuzu İstismardan Nasıl Koruyabiliriz?

• Çocuğunuza tanıdığı kişilerden zarar gelir. Bu yüzden “yabancılarla konuşma” demek tacizi önlemek için baş koşul değildir. Bunun yerine bazı basit ancak çok etkili cinsel eğitimlerle pek çok olumsuz durumu engelleyebilirsiniz.

• Çocuğunuzu, tanıdığınız herhangi birini (akrabanız, yakın arkadaşınız dahil) öpmesi, ona sarılması için zorlamayın. Bırakın bu konularda içinden gelen kişiye içinden geldiği gibi tepki versin.

• Çocuklarımıza kurumlarımızda da eğitimi verilen ‘İç Çamaşırı Kuralı’ nı öğretebilirsiniz. ‘İç Çamaşırı Kuralı’ çok basittir; başkaları çocukların iç çamaşırlarına ve içinde kalan kısımlarına dokunmamalıdır. Kural, aynı zamanda çocuklara, vücutlarının kendilerine ait olduğunu, iyi ve kötü sırların, iyi ve kötü temas türlerinin olduğunu anlatmaya yardımcı olur. (http://ondergoedregel.nl/default_tr.asp)

• Çocuğunuza basit cinsel eğitimler verin; “Sen özel ve önemlisin. Bedenin sana aittir. Bedeninde çok özel olan yerler var. Buralar senin özel yerlerin. Eğer birisi buralara dokunmak isterse ona ‘HAYIR’ deme hakkına sahipsin. Bu tanıdığın, sevdiğin bir yetişkin olsa da ben sana ‘HAYIR’ deme iznini veriyorum.

• Çocuğunuza vücudunun sınırlarını anlatın: “Bu beden senin, eğer birinin seni kucaklamasını istemiyorsan bunu söyle, bunu söylemek senin hakkın, seni rahatsız eden en ufak bir fiziksel dokunmayı sonlandır. Duygularına kulak ver. İnsanlar sana dokunduklarında sen bundan hoşlanmıyorsan duygularına güven. Eğer biri seni rahatsız ederse bunu hemen gelip bana söylemeni istiyorum. Sana söz veriyorum: söylediğin her şeye inanacağım. Eğer biri, doğru olmayan bir biçimde sana dokunursa bu senin hatan değil. O yetişkin sana ne yaparsa yapsın senin hatan değil.”

• Çocuğunuzla aranızda iyi bir iletişim kurun; yaşadığı şeyleri size anlatması için onu cesaretlendirin ve başından geçen olumsuz/ kötü bir deneyimi anlattığında büyük-negatif tepkiler vermeyin.

• Unutmayın! Bir çocuk fiziksel temas olmadan da tacize uğrayabilir.

• Onlara inandığınızı öğretin. Çocuğunuza inanın, yardım istiyorsa bunu geri çevirmeyin. Çocuklar bu konularda yalan söylemezler.

• Sır saklamamasını öğretin. Çocuklarınıza BAZI sırların hiçbir zaman saklanmaması gerektiğini söyleyin. Onlara istemeseler dahi bunların açıklanması gerektiğini anlatın.

• Tüm çocukların “sevgi” ve “kabul edilme” ihtiyaçları yoğundur. Bu duyguları ebeveynleri tarafından doyurulmazsa kabul görmek ve sevilmek için başkasının ondan istediğini yapabilir. Dolayısıyla çocuğunuza ne kadar karşılıksız sevgi verirseniz ve onu ne kadar koşulsuz severseniz, başkalarına karşı o kadar az yakınlaşma ihtiyacı duyacaktır.

Öğrencilerimiz Aralık ayı içerisinde ‘kendi kendinelik’ kavramı üzerine düşünecek ve kendileri ile zaman geçirmeyi deneyimleyecekler, kendi bireysel özelliklerini ve farklılıklarını gözlemlerken, oyun ve deneyim yoluyla farkındalık kazanmalarını amaçlamaktayız. KüçükŞeyler okullarında Üstün Dökmen Akademi tarafından düzenlenmekte olan ve tüm okul paydaşlarını ilgilendiren eğitim planlamaları Aralık ayında da devam ediyor olacak.